استادی کِی اِل تحصیل در مالزی تخصص ماست
شناخت دقیق از حکومت مالزی، تنها دانستن چند اصطلاح نیست؛ بلکه گامی مهم در درک فرهنگ، قانون و سبک زندگی در کشوری است که بسیاری آن را به عنوان مقصد تحصیل و اقامت انتخاب میکنند. مالزی کشوری است با ساختار پادشاهی مشروطه، پارلمان دو مجلسی و نظام فدرال مبتنی بر قانون اساسی؛ ترکیبی منحصربهفرد که همزمان سنت و مدرنیته را در کنار هم حفظ کرده است.
در این مقاله، با تکیه بر تجربه تیم STUDYKL و تحلیل بهروز ساختار حکومتی مالزی تا سال ۲۰۲۵، نگاهی کامل، دقیق و کاربردی به نوع حکومت، نقش پادشاه، سازوکار قوا و دولتهای محلی خواهیم داشت. اگر مسیر تحصیل یا مهاجرت به مالزی را انتخاب کردهاید، این شناخت پایهای، قطعهای مهم از پازل آینده شماست.
نوع حکومت مالزی چیست؟
مالزی کشوری با ساختار حکومتی منحصربهفرد است. این کشور بر پایه پادشاهی مشروطه و نظام فدرالی دموکراتیک اداره میشود؛ مدلی که هم سنتهای پادشاهی را حفظ کرده و هم اصول مردمسالاری را اجرا میکند.
قدرت در مالزی بهطور رسمی میان سه قوه تقسیم شده است:
- قوه مجریه به رهبری نخستوزیر و کابینه
- قوه مقننه با پارلمان دو مجلسی
- قوه قضائیه که استقلال نسبی دارد
هرچند پادشاه عالیترین مقام کشور است، اما وظایف اجرایی عمدتاً بر دوش نخستوزیر و دولت منتخب مردم قرار دارد.
– ساختار و ویژگیهای حکومت مالزی
سیستم حکومتی مالزی از مدل وستمینستر انگلستان الگوبرداری شده است. این الگو بر پاسخگویی دولت، حاکمیت قانون و مشارکت مردمی تأکید دارد. همین ساختار، مالزی را به کشوری امن و پایدار برای زندگی و تحصیل تبدیل کرده است؛ جایی که دانشجویان خارجی علاوه بر تحصیل، با مفاهیم شهروندی و حکمرانی مدرن نیز آشنا میشوند.
– نوع حکومت مالزی پس از استقلال
نوع حکومت مالزی بهصورت فدرال و پادشاهی مشروطه تعریف میشود. قانون اساسی این کشور در سال ۱۹۵۷ پس از استقلال تصویب شد و تا امروز، مبنای اداره تمام سطوح حکومتی باقی مانده است.
بر اساس این ساختار:
- مالزی به ۱۳ ایالت و ۳ قلمرو فدرال تقسیم شده است.
- حکومت فدرال مسئول حوزههایی مانند سیاست خارجی، امنیت ملی، مالیات، آموزش عالی و مهاجرت است.
- بسیاری از امور محلی از جمله آموزش ابتدایی و متوسطه، خدمات شهری و بهداشت عمومی، در سطح ایالتها مدیریت میشوند.
– نقش پارلمان و دموکراسی انتخاباتی
پارلمان مالزی از دو مجلس تشکیل شده:
- مجلس نمایندگان (Dewan Rakyat): شامل ۲۲۲ عضو منتخب مردم برای دوره ۵ ساله.
- مجلس سنا (Dewan Negara): ۷۰ عضو، بخشی از سوی ایالتها و بخشی با پیشنهاد نخستوزیر و تصویب پادشاه منصوب میشوند.
انتخابات سراسری هر پنج سال یکبار برگزار میشود. از سال ۲۰۱۹، حداقل سن رأی دادن به ۱۸ سال کاهش یافته و مشارکت جوانان در فرآیند سیاسی افزایش یافته است.
پادشاه مالزی کیست و چه وظایفی دارد؟
در ساختار حکومتی مالزی، پادشاه با عنوان رسمی یانگ دیپرتوان آگونگ (Yang di-Pertuan Agong) شناخته میشود. این مقام، برخلاف بسیاری از کشورهای پادشاهی، بهصورت انتخابی و دورهای واگذار میشود.
هر پنج سال یکبار، ۹ سلطان ایالات مالایی در نشستی به نام کنفرانس حکام (Conference of Rulers)، از میان خود یک نفر را به عنوان پادشاه انتخاب میکنند. این سازوکار، مالزی را به یکی از معدود کشورهای دارای پادشاهی انتخابی در جهان تبدیل کرده است.
در حال حاضر، سلطان ابراهیم ایسکندر از ایالت جوهور، پادشاه هفدهم مالزی است. وی در اکتبر ۲۰۲۳ انتخاب و از ژانویه ۲۰۲۴ رسماً قدرت را در دست گرفت. مراسم تاجگذاری او نیز در ژوئیه ۲۰۲۴ برگزار شد.
– اختیارات پادشاه در حکومت
پادشاه مالزی در رأس دولت قرار دارد، اما مطابق قانون اساسی، اختیارات او بیشتر نمادین و تشریفاتی است. با این حال، در برخی شرایط خاص، نقش تصمیمگیرنده و کلیدی دارد. وظایف مهم پادشاه عبارتند از:
- انتصاب نخستوزیر پس از انتخابات سراسری
- تصویب قوانین پس از تأیید پارلمان
- صدور یا رد عفو سلطنتی
- فرماندهی کل نیروهای مسلح
- انتصاب قاضیالقضات و برخی مقامات عالی
پادشاه به عنوان نماد اتحاد ملی، نقش مهمی در حفظ ثبات سیاسی ایفا میکند. در دورههایی که هیچ حزب سیاسی اکثریت مطلق را به دست نیاورد، تصمیم او در انتخاب نخستوزیر تعیینکننده خواهد بود.
بیشتر بدانید: سیاست مالزی
قوای سهگانه در حکومت مالزی
در نظام سیاسی مالزی، سه قوه اصلی وجود دارد که هر یک نقش مشخص و مستقلی دارند:
1. قوه مجریه: نخستوزیر و کابینه
قوه مجریه شامل نخستوزیر، وزرا و اعضای کابینه است. نخستوزیر توسط پادشاه و از میان نمایندگانی منصوب میشود که بیشترین حمایت را در مجلس نمایندگان دارند. در حال حاضر، این مقام بر اساس رای مستقیم مردم تعیین نمیشود، اما نتایج انتخابات نقشی اساسی در تعیین نخستوزیر دارد.
کابینه مسئول اجرای قوانین، تصمیمگیریهای کلان اقتصادی، آموزشی، بینالمللی و داخلی است. نخستوزیر هر هفته جلساتی با پادشاه برگزار میکند تا گزارش عملکرد دولت را ارائه دهد.
2. قوه مقننه: دو مجلس پارلمان
پارلمان مالزی از دو مجلس تشکیل شده است:
- مجلس نمایندگان (Dewan Rakyat)
این مجلس شامل ۲۲۲ عضو منتخب مردم است. هر عضو برای دورهای پنجساله انتخاب میشود. مجلس نمایندگان مهمترین نهاد قانونگذاری کشور محسوب میشود و تمامی لوایح ابتدا در این مجلس بررسی میشوند. - مجلس سنا (Dewan Negara)
مجلس سنا دارای ۷۰ عضو است. ۲۶ نفر از سوی مجالس ایالتی و ۴۴ نفر با توصیه نخستوزیر و تصویب پادشاه منصوب میشوند. مجلس سنا نقش نظارتی دارد و باید لوایح را پس از تأیید مجلس نمایندگان تصویب کند.
3. قوه قضاییه: ساختار مستقل و قانونی
قوه قضاییه مالزی از دادگاههای فدرال، تجدیدنظر و عالی تشکیل شده و کاملاً مستقل از دولت عمل میکند. بالاترین مرجع قضایی، دادگاه فدرال مالزی است که در پوتراجایا مستقر میباشد.
قاضیالقضات کشور توسط پادشاه و با مشورت شورای قضایی منصوب میشود. استقلال قوه قضاییه در مالزی یکی از ارکان کلیدی حکمرانی قانونمحور است و نقشی مهم در حفظ عدالت برای شهروندان و مهاجران ایفا میکند.
حکومت های ایالتی و محلی در مالزی
مالزی یک کشور فدرال است؛ یعنی در کنار دولت مرکزی، هر ایالت دارای ساختار حکومتی مستقل با اختیارات مشخص است. این موضوع به ویژه برای دانشجویان بینالمللی و مهاجرانی که قصد اقامت بلندمدت دارند اهمیت زیادی دارد، چرا که بسیاری از قوانین و خدمات عمومی در سطح ایالتها تعریف میشود.
– نقش ایالات و شوراهای شهری
مالزی شامل ۱۳ ایالت و ۳ قلمرو فدرال است. هر ایالت دارای یک دولت محلی، نخستوزیر ایالتی (Menteri Besar یا Chief Minister)، و مجلس قانونگذاری ایالتی است. این دولتها اختیارات قابل توجهی در زمینههایی چون آموزش محلی، زمین، حملونقل درونشهری و برنامهریزی شهری دارند.
در کنار آن، مدیریت خدمات شهری و امور روزمره در اختیار شوراهای محلی است که شامل شهرداریها، شورای شهر و بخشهای روستایی میشود. این شوراها مسئول جمعآوری زباله، صدور مجوز ساخت، توسعه زیرساختها و نظارت بر بازارها هستند.
– ارتباط دولت مرکزی با مناطق محلی
با وجود استقلال نسبی ایالتها، بخش زیادی از سیاستگذاریهای کلان از سوی دولت فدرال تعیین میشود. برای مثال، قوانین مهاجرت، دانشگاههای بینالمللی و صدور ویزا تحت نظر دولت مرکزی هستند، نه دولتهای ایالتی.
نکته مهم اینکه انتخابات محلی در مالزی از دهه ۱۹۶۰ متوقف شده و اعضای شوراهای محلی توسط دولتهای ایالتی منصوب میشوند. با این حال، بحثهایی در سطح عمومی برای احیای انتخابات محلی در سالهای اخیر مطرح شده که نشاندهنده تمایل به افزایش شفافیت و مشارکت مردمی در سطح پایینتر حکومت است.
سوالات متداول درباره حکومت مالزی
نوع حکومت مالزی چیست؟
مالزی دارای حکومت پادشاهی مشروطه و نظام فدرال است که بر اساس قانون اساسی اداره میشود. این ساختار شامل سه قوه مستقل و یک پادشاه انتخابی است.
پادشاه مالزی چگونه انتخاب میشود؟
پادشاه مالزی هر ۵ سال یکبار توسط ۹ سلطان ایالات مالایی انتخاب میشود. این سیستم، یکتاست و در قالب «کنفرانس حکام» انجام میگیرد.
آیا پادشاه مالزی قدرت اجرایی دارد؟
خیر. قدرت اجرایی در اختیار نخستوزیر و دولت است. پادشاه عمدتاً نقش نمادین و نظارتی دارد، ولی در مواقع خاص، نقش تعیینکننده نیز ایفا میکند.
پارلمان مالزی چند مجلس دارد؟
پارلمان مالزی دو مجلس دارد: مجلس نمایندگان (Dewan Rakyat) با ۲۲۲ عضو منتخب و مجلس سنا (Dewan Negara) با ۷۰ عضو که بخشی از آنها منصوب هستند.
آیا انتخابات در مالزی برگزار میشود؟
بله. انتخابات پارلمانی هر ۵ سال یکبار برگزار میشود. از سال ۲۰۱۹، سن رأیدهی در مالزی به ۱۸ سال کاهش یافته است.
آیا مالزی حکومت پادشاهی مطلقه دارد؟
خیر. مالزی یک پادشاهی مشروطه است. قدرت پادشاه محدود به قانون اساسی است و تصمیمگیریهای اجرایی توسط دولت و پارلمان انجام میشود.
آیا هر ایالت مالزی حکومت جداگانه دارد؟
بله. هر ایالت دارای دولت، مجلس ایالتی و نخستوزیر محلی است. این دولتها در حوزههایی مانند زمین، آموزش محلی و خدمات شهری اختیار دارند.
چه کسی نخستوزیر مالزی را تعیین میکند؟
نخستوزیر توسط پادشاه و بر اساس حمایت اکثریت در مجلس نمایندگان انتخاب میشود. پس از انتخابات، پادشاه فرد واجد شرایط را منصوب میکند.
آیا شوراهای محلی در مالزی انتخابی هستند؟
خیر. از دهه ۱۹۶۰ تاکنون انتخابات محلی برگزار نمیشود. اعضای شوراها توسط دولت ایالتی منصوب میشوند، اگرچه بحثهایی برای احیای انتخابات مطرح است.
نقش قانون اساسی در حکومت مالزی چیست؟
قانون اساسی مالزی چارچوب کلی نظام سیاسی را مشخص میکند. تمامی نهادهای حکومتی، از جمله پادشاه، نخستوزیر و مجلس، باید مطابق آن عمل کنند.
اخذ ویزا و اقامت مالزی با STUDYKL
از مشاوره تخصصی تا اخذ ویزا برای سفر و اقامت در مالزی، در کنار شما هستیم.
از جمله خدمات STUDYKL:
- مشاوره تخصصی رایگان
- اخذ ویزای سوشیال 60 روزه
- اخذ ویزای اقامت طولانی مدت در مدت
- اخذ ویزای تحصیلی و همراه برای خانواده
- اخذ پذیرش از دانشگاه
- انجام امور مربوط به ثبت نام
- رزرو خوابگاه
- و…
برای مشاوره رایگان با ما تماس بگیرید.
